İçeriğe atla

Bulut & Süreklilik

Felaket Kurtarma

Kesinti anında kimin ne yapacağını, hangi sırayla ve ne kadar sürede yapacağını önceden yazıp tatbikatla deniyoruz.

Nedir?

Felaket Kurtarma nedir?

Felaket kurtarma, yedeklemenin bittiği yerde başlar. Yedekleme verinin geri getirilebilmesiyle ilgilenir; felaket kurtarma ise sistemin bütününün, hangi sırayla ve ne kadar sürede yeniden çalışır hâle geleceğiyle ilgilenir. Kriz anında en çok kaybettiren şey verinin yokluğu değil, kararsızlıktır: kimin yetkili olduğu, hangi sistemin önce ayağa kaldırılacağı ve müşteriye ne söyleneceği bilinmiyorsa saatler kaybolur.

Plan bir doküman olarak başlar ama dokümanda kalmaz. Öncelikle iş etki analizi yapılır: her sistemin durması hâlinde kurumun neyi kaybettiği saat başına ölçülür ve sistemler bu ölçüye göre sıralanır. Ardından her sistem için kurtarma hedefleri belirlenir, ikincil ortamın nasıl kurulacağına karar verilir ve devreye alma adımları herkesin izleyebileceği somutlukta yazılır.

Planın gerçek değeri tatbikatla ortaya çıkar. Kâğıt üzerinde iki saatte dönüleceği yazan bir sistemin ilk tatbikatta sekiz saat sürmesi olağandır; eksik belgelenmiş bir yapılandırma, elde olmayan bir parola ya da unutulmuş bir bağımlılık mutlaka çıkar. Bu nedenle tatbikatı planın bir eki değil, ayrılmaz bir parçası olarak kurgular ve sonuçlarını plana geri işleriz.

Kimler için?

Bu hizmet kimler için uygun?

Aşağıdaki durumlardan biri size uyuyorsa bu hizmet doğru adrestir.

Kesintiyi kaldıramayan işletmeler

Üretim, sevkiyat veya satış süreci bilgi sistemlerine bağlı olan ve birkaç saatlik durmanın doğrudan gelir kaybettirdiği kurumlar.

Tek lokasyona bağımlı kurumlar

Bütün sistemleri tek bir binada veya tek bir sistem odasında bulunan ve ikincil bir konumu olmayan şirketler.

Sözleşmeyle süreklilik taahhüt edenler

Müşterilerine hizmet seviyesi taahhüdü veren ve bu taahhüdün arkasında somut bir plan bulundurması gereken işletmeler.

Denetim ve ihale şartı olanlar

İş sürekliliği planı ve tatbikat kaydı sunması istenen, kamu ihalesine giren veya düzenlemeye tabi kurumlar.

Planı olan ama test etmeyenler

Yıllar önce hazırlanmış, o günden beri güncellenmemiş ve hiç denenmemiş bir felaket kurtarma dokümanı bulunan kurumlar.

Fidye yazılımı sonrası toparlananlar

Bir olay yaşamış ve benzerinin tekrarında daha hazırlıklı olmak isteyen, sürecini yeniden kurgulayan şirketler.

Kapsam

Hizmet kapsamında neler var?

İş etki analizi

Her sistemin durmasının kuruma saat başına maliyeti çıkarılır; kritiklik sıralaması bu ölçüme göre yapılır.

Senaryo tanımlama

Donanım arızası, fidye yazılımı, elektrik ve iklimlendirme kaybı, insan hatası ve bina erişilemezliği ayrı senaryolar olarak ele alınır.

İkincil ortam tasarımı

Kurtarma hedeflerine göre soğuk, ılık veya sıcak ikincil ortam seçilir; maliyet ile dönüş süresi arasındaki denge açıkça ortaya konur.

Devreye alma prosedürleri

Adım adım, sırası belirlenmiş ve teknik olmayan bir yöneticinin de izleyebileceği açıklıkta yazılı prosedürler hazırlanır.

Rol, yetki ve iletişim planı

Kararı kimin vereceği, kimin kimi arayacağı ve müşteriyle iletişimin nasıl yürütüleceği önceden belirlenir.

Tatbikat ve güncelleme

Plan düzenli aralıklarla denenir, ölçülen süreler kaydedilir ve çıkan eksikler plana geri işlenir.

Nasıl işliyor?

Çalışma sürecimiz

Her adımın çıktısı bellidir; süreç boyunca nerede olduğunuzu bilirsiniz.

  1. Etki analizi ve önceliklendirme

    Sistemler iş üzerindeki etkisine göre sıralanır; hangisinin önce ayağa kalkacağı kurumla birlikte kararlaştırılır.

  2. Hedef ve senaryo belirleme

    Her kritik sistem için kurtarma hedefleri ve hangi senaryolara karşı hazırlanılacağı netleştirilir.

  3. Mimari ve prosedür tasarımı

    İkincil ortam kurgulanır, veri çoğaltma yöntemi seçilir ve devreye alma adımları yazılı hâle getirilir.

  4. Kurulum ve ilk tatbikat

    Yapı kurulur ve kontrollü bir tatbikatla denenir; ölçülen gerçek süreler hedeflerle karşılaştırılır.

  5. Düzenli tatbikat ve bakım

    Plan belirli aralıklarla tekrar denenir; sistem değişiklikleri ve personel değişiklikleri plana işlenir.

Çıktılar

Size ne teslim ediyoruz?

Çalışma sonunda elinizde kalan somut belge ve kurulumlar.

  • İş etki analizi raporu
  • Felaket kurtarma planı dokümanı
  • Sistem bazlı kurtarma hedefleri tablosu
  • Devreye alma prosedürleri ve kontrol listeleri
  • Kriz iletişim planı ve rol dağılımı
  • Tatbikat tutanağı ve iyileştirme listesi

SSS

Sık sorulan sorular

Yedeklememiz var, felaket kurtarma planı da gerekir mi?

Gerekir. Yedekleme verinin geri getirilebilmesini sağlar; felaket kurtarma ise sistemlerin hangi sırayla, kim tarafından ve ne kadar sürede yeniden çalışır hâle geleceğini tanımlar. Elinizde sağlam bir yedek olsa bile hangi sunucunun önce kurulacağı belli değilse dönüş süresi öngörülemez hâle gelir.

Soğuk, ılık ve sıcak ortam farkı nedir?

Soğuk ortamda donanım hazırdır ancak sistemler kurulu değildir; dönüş en ucuz fakat en yavaş seçenektir. Ilık ortamda sistemler kurulu ve veriler belirli aralıklarla güncellenir. Sıcak ortamda ikincil sistem sürekli güncel çalışır ve devreye alma çok kısa sürer; en hızlı ve en maliyetli seçenektir. Seçim, belirlediğiniz kurtarma hedefine göre yapılır.

Tatbikat üretimimizi durdurur mu?

Durdurmadan da yapılabilir. İlk aşamada masabaşı tatbikatla adımlar sözlü olarak yürütülür; ardından izole bir test ortamında gerçek geri dönüş denenir. Üretimi etkileyen tam devreye alma tatbikatı ancak planlı bir bakım penceresinde ve kurumun onayıyla yapılır.

Plan ne sıklıkla güncellenmeli?

Yılda en az bir kez, ayrıca her önemli sistem değişikliğinden, yeni uygulama devreye alınmasından ve kritik personel değişikliğinden sonra güncellenmelidir. Güncellenmemiş bir plan, içindeki sunucu adları ve sorumlu kişiler değiştiği anda kullanılamaz hâle gelir.

Felaket kurtarmanın KVK ile ilgisi var mı?

Vardır. 6698 sayılı Kanun’un 12. maddesi, kişisel verinin hukuka aykırı erişime karşı korunmasının yanında muhafazasını da veri sorumlusunun yükümlülüğü sayar. Verinin kalıcı olarak kaybedilmesi de bir güvenlik ihlali olarak değerlendirilebilir; ayrıca ciddi bir kesinti, ihlal bildirim yükümlülüğünü gündeme getirebilir.

Küçük bir işletme için de gerekli mi?

Ölçek küçüldükçe plan sadeleşir ama gereği ortadan kalkmaz. Küçük işletmelerde tek bir sunucunun durması çoğu zaman işin tamamen durması demektir. Bu ölçekte birkaç sayfalık, net ve denenmiş bir plan bile ciddi fark yaratır.

İlgili

Bunlar da ilginizi çekebilir

Felaket Kurtarma için teklif alın

İhtiyacınızı yazın; kapsamı netleştirmek için önce kısa bir görüşme planlayalım.